Aslında, memleketim olan Malatya'daki Tohma Çayında bulunan ve yörede ''Kurşun Balığı'' olarak bilinen bir türü araştırıyordum.Derken; işe ağabeyimin Erzurum'un Tekman ilçesine bağlı Hacıömer nahiyesinde görev yaparken avlandığım Aras nehrinde alabalık için attığım kaşıklara sürekli takılan ve çekerken de beni çok zorlayan (henüz 14,15 yaşlarındaydım) ve yerlilerin ''Caner'' dedikleri balık türü işe karıştı. Kafamda ampul yandı ve her şey yerine oturdu.Beni epeyce uğraştıran soruların yanıtlarını ben bulmuştum da bakalım işin uzmanları ne diyecek?
Her neyse uzatmayalım, acizane anladım ki, bu balık türleri ülkemizde bulunan bıyıklı balık (barbus) türlerindenmiş.Üstelik yabancı da değilmiş, sazangillerdenmiş.
Ben buna büyük bir buluş yapmış gibi sevinirken, konuyu bir su ürünleri öğrencisine bile sorsam, bana konuyu üstelik bilimsel bir şekilde anlatırmış diye hayıflanıyorum şimdi. Ama, konuyu araştırırken de farkettim ki bıyıklı balıklarımıza gereken önem ve değer verilmeye başlanmış. Üniversitelerimizin su ürünleri bölümleri bu balık türlerimizin ekonomik değer taşıyabilecek türlerinin kültüre alınabilirliklerini araştırmaya başlamış.
Her şeyden önce bilinmesini isterim ki, bu bir bilimsel çalışma değildir.Sadece kendi merakımı tatmin için tutulan notlardır ve elbette eksik ve yanlışları bulunacaktır.Bu çalışma ancak sizlerin katkıları ve eleştirileri le zenginlik kazanacak ve biz amatörlere hizmet edecektir. Bu çalışma ile ülkemizde bulunan bıyıklı balık türleri, bilinen yöresel isimleri, yaşam alanları ve bizce bilinmesi gereken özellikleri tanıtılmaya çalışılmıştır.Çalışmanın sonunda yararlanılan kaynaklar liste halinde sunulmuş ise de unutulanlar da olmuşsa affola...
7.FAMİLYA(SAZANLAR)
............
............
A-Barbus capito GULDENSTAEDT, 1773

Türkçe : Bıyıklı balık

Vücut yüksek yapılı ve iri pulları vardır. Başı geniş ve uzundur.Gözler iridir. Ülkemizde iki alt türü vardır.

a)Barbus capito capito

Türkçe :Caner,Kalın Dudaklı Bıyıklı Balık
Ülkemizde Çoruh ve Aras nehirlerinin ünlü balığıdır.70 cm ye kadar büyüyebilir.Baş geniş, bıyıklar uzun ve gözler iridir.
b) Barbus capio pectoralis HECKEL, 1843

Türkçe : Bıyıklı balık
Ülkemizin güneydoğu,güney,ege ve batıda tüm akarsularda bulunabilir.Boyu 50 cm ye ulaşabilir.Geniş bir başı ve sivri bir burnu vardır.İki çift bıyığı bulunur.

B- Barbus esocinus

Türkçe : Cero,Manyar,Şabut
Ülkemiz iç sularının en büyük balıklarındandır.Boyu ortalama 80 cm dir.Ancak 120 cm geçenleri ve 100 kg üzerine çıkanları kayıtlara geçmiştir.Yaşam alanı Fırat ve Dicle nehir sistemleridir.

C- Barbus Plebejus
-Bıyıklı balık, murza balığı
Bu tür en fazla 30 cm kadar büyümektedir ve ekonomik değeri yoktur.
Ülkemizde 4 alt türü bulunmaktadır.
a)Barbus plebejus ercisianus.
Sadece Van gölünde yaşamaktadır.
b)Barbus plebejus escherichi.
Kırklareli,Tekirdağ,Eskişehir Porsuk Çayı,Bursa,Sakarya nehri,K.Çekmece gölü,Manyas gölü,Gediz nehri,Çoruh ve Aras nehirleri gibi geniş bir coğrafi alana yayılmıştır.
c)Barbus plebejus kosswigi.
Dicle nehir sisteminde bulunmaktadır.Tespit edilen türler Hakkari ve Şırnak akarsularındadır.
d)Barbus plebejus lacerta.
Aras nehri,Tunceli akarsuları, Doğanşehir Sürgü barajı,Kars, Sakarya nehri ve havzası.

D-Barbus Rajanorum
Türkçe: Şirink,Sivri Sazan
Ülkemizde iki alt türü bulunmaktadır.
a)Barbus rajanorum rajanorum.
Dicle,Asi,Murat nehir sistemleri ve Amik gölünde yaşadığı tespit edilmiştir.
b)Barbur rajanorum mystaces.
Murat nehri,Habur nehri,Urfa,Diyarbakır ve Hakkari akarsuları.

E-Barbus subguincuncinatus.
-Bıyıklı balık.
Dicle ve Fırat nehir sistmlerinde bulunur.Diğer türlerden tüm vücuduna ve yüzgeçlerine yayılmış benekleri ile ayrılır.En fazla 30 cm. dir.

F-Barbus Xanthopterus.
Türkçe: Maya balığı
Dicle ve Fırat nehir sistemlerinde bulunmaktadır.Barbus esocinus ile büyük benzerlikler taşımakta ve pul sayıları ile ayrılabilmektedir.Her iki tür de aynı yaşam alanlarını paylaşmaktadır.Bu tür de ülkemizin büyük tatlı su balıklarındandır ve ekonomik değeri vardır.

G-Barbus Mursa Mursa
Türkçe:Murzu balığı
Ülkemizde Aras nehir sisteminde bulunmaktadır.En fazla 25 cm.dir ve ekonomik değeri bulunmamaktadır.

DEVAMI VAR

Eklemeyi zorunlu gördüm, bu bıyıklı balık türlerinin yumurtalarının zehirli olduğu da kayıtlara geçmiş.Sitemizde, her ne kadar üyelerimizin yumurtlama dönemlerinde av yapmadıklarını biliyorsam da, bu bilgiyi bilmeyenlere aktarmalarının yararlı olacağını düşünüyorum.

Gelelim resimlere, aslında her balık türünün açıklamalarının altına resmini eklemeyi düşünmüştüm ama, sanırım teknoloji özürlü olmam nedeniyle işin biraz kolayına kaçtım.Affınıza sığınırım.



Barbus Capito



Barbus capito pectoralis



Barbus capito pectoralis



Barbus esocinus



Barbus esocinus



Barbus plebejus



B.Plebejus kosswigi



Barbus plebejus lacerta



Barbus rajanorum



Barbus subguincuncinatus.



Barbus mursa mursa

Yararlanılan Kaynaklar;www.fishbase.org, Brian W. Coad - Personal Website, www.vebcarp.com, kermanshah fisheries shilat kermanshah, ArabHunter.com, http://www.ittiofauna.org,www.photol...y.net,Sn.Yakup Erdem.

Tatlısularımızda avı yapılan bu tür ile ilgili çok güzel ve kapsamlı bir bilgilendirme olmuş, ellerine emeklerine sağlık...

paylaşım için teşekkürler ellerine sağlık çok güzel olmuş

Paylaşım için teşekkürler..

paylaşımınız için teşekkürler

eline sağlık Aydın abi...

teşekkürler. bilgilendirme için..

Yararlı olabildiysem sevinirim.Rastgele..